Language

Главная Беларусы Літвы

Аб беларусах Літвы

Рэспубліка Беларусь і Літоўская Рэспубліка – суседнія краіны са старажытнымі гістарычнымі і культурнымі сувязямі. Сучасны Вільнюс на працягу многіх дзесяцігоддзяў з’яўляўся ўнікальным месцам перакрыжавання розных народаў і культур, дзе беларусы нароўні з прадстаўнікамі іншых нацыянальнасцей прымалі актыўны ўдзел у фарміраванні шматнацыянальнага асяроддзя са сваімі традыцыямі і звычыямі.

Згодна з афіцыйнай статыстыкай, у Літве пражывае 35 тысяч беларусаў, што складае 1,2% агульнай колькасці насельніцтва краіны. У нацыянальным складзе яны займаюць трэцяе месца пасля польскай і рускай нацыянальных меншасцей. Найбольшая колькасць нашых суайчыннікаў пражывае ў Вільнюскім, Клайпедскім, Уценскім і Каўнаскім уездах.

У згуртаванасці беларусаў Літвы значная заслуга належыць аднаму з ініцыятараў аб’яднання беларускіх грамадскіх арганізацый Лявону Адамавічу Мурашку (1924-2009 гг.). Ён быў першым прэзідэнтам Згуртавання беларускіх грамадскіх арганізацый Літвы (ЗБГАЛ), якое было зарэгістравана 15 студзеня 1997 г.

На сённяшні дзень у склад Згуртавання ўваходзіць 17 рэгіянальных грамадскіх арганізацый, якія дзейнічаюць у гарадах Вільнюс, Вісагінас, Варэна, Друскінінкай, Каўнас, Клайпеда, Панявежыс, Шаўляй, Швянчоніс.

Беларусы Літвы карыстаюцца аўтарытэтам у грамадстве краіны: у Згуртавання склаліся канструктыўныя адносіны з мясцовымі ўладамі і грамадскімі арганізацыямі іншых нацыянальнасцей. Беларускія суполкі падтрымліваюць устойлівыя рэгіянальныя сувязі з органамі мясцовага самакіравання Беларусі. Напрыклад, Беларускі культурны цэнтр “Крок” з Вісагінаса актыўна супрацоўнічае з Брэсцкім і Смаргонскім райвыканкамамі, Наваполацкім гарвыканкамам, Клайпедская арганізацыя “Крыніца” – Лідскім райвыканкамам, Таварыства беларускай культуры “Спадчына” (г.Друскінінкай) – Гродненскім і Стаўбцоўскім райвыканкамамі.

Арганізацыі беларускай дыяспары Літвы штогод ажыццяўляюць традыцыйныя культурныя праекты: “Фестываль беларускай песні”, “Купалле”, “Свята грыбоў”.

Пад патранажам Згуртавання дзейнічае адзіная беларускамоўная навучальная ўстанова за межамі Рэспублікі Беларусь, якая дае поўную сярэднюю адукацыю, – гімназія імя Ф.Скарыны г.Вільнюса. Таксама ў Клайпедзе працуе беларуская нядзельная школа “Крынічка”,  а ў Вісагінасе – нядзельны клас з беларускай мовай навучання.
Пры рэгіянальных арганізацыях Згуртавання існуюць наступныя творчыя калектывы: беларускі фальклорны ансамбль “Світанак” (г.Вісагінас), беларускі фальклорны ансамбль “Сузор’е” (г.Вісагінас), вакальны ансамбль “Сябрына” (г.Вільнюс), ансамбль беларускай песні “Купалінка” (г.Клайпеда), вакальны ансамбль “Раніца” (г.Шальчынінкай).

На сходзе ЗБГАЛ у 2019 годзе прэзідэнтам Згуртавання абраны Логвін Мікалай Аляксеевіч, Ганаровы консул Рэспублікі Беларусь у Літоўскай Рэспубліцы.
Прадстаўнікі беларусаў Літвы ўваходзяць у склад Кансультатыўнага савета па справах беларусаў замежжа пры Міністэрстве замежных спраў Рэспублікі Беларусь.